Chứng khoán là gì?
Chứng khoán (securities) là các công cụ tài chính có thể mua bán được, đại diện cho quyền sở hữu (cổ phiếu), quyền cho vay (trái phiếu), hoặc các quyền khác đối với tài sản.
Tại Việt Nam, khi nói đến "chứng khoán" thường chỉ cổ phiếu niêm yết trên hai sàn chính:
- HOSE (Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM) — nơi các công ty lớn như VCB, FPT, VNM giao dịch
- HNX (Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội) — nhiều công ty vừa và nhỏ hơn
Cổ phiếu hoạt động như thế nào?
Khi một công ty cần huy động vốn để mở rộng sản xuất, họ có thể phát hành cổ phiếu — bán một phần quyền sở hữu công ty cho nhà đầu tư đại chúng. Bạn mua cổ phiếu = bạn trở thành cổ đông, đồng sở hữu một phần công ty đó.
Lợi nhuận từ cổ phiếu đến từ 2 nguồn:
- 1.Tăng giá vốn: Giá cổ phiếu tăng lên theo thời gian khi công ty kinh doanh tốt
- 2.Cổ tức: Tiền công ty chia lợi nhuận cho cổ đông (thường 1-2 lần/năm)
Rủi ro cần biết
- Rủi ro thị trường: Giá có thể giảm do kinh tế vĩ mô, không liên quan đến công ty cụ thể
- Rủi ro doanh nghiệp: Công ty kinh doanh kém, thua lỗ
- Rủi ro thanh khoản: Cổ phiếu khó bán khi thị trường kém thanh khoản
- Rủi ro tâm lý: Bản thân nhà đầu tư mua/bán sai thời điểm do cảm xúc
Bắt đầu như thế nào?
- 1.Mở tài khoản tại một công ty chứng khoán uy tín (SSI, VCBS, VPS, BSC...)
- 2.Nạp vốn tối thiểu (thường từ 10 triệu đồng)
- 3.Nghiên cứu kỹ trước khi mua
- 4.Bắt đầu với cổ phiếu blue-chip, phân bổ vốn nhỏ trong giai đoạn học tập